Ðò xwè 1819 mɛ ɔ, Dotóo ED Clarke zán jɔhɔnfúnnú yɔyɔ̌ e è bló é ɖé dó hɛn rubi wè xú ɖò kɔ́ jí, bɔ ɖò manywɛ mɛ ɔ, é bló nǔ yɔyɔ̌ ɖé-rubi sín kɔ́fu.
Ðò 1837 ɔ, nǔnywɛ xwitixwitizɔ́watɔ́ France tɔn Marc Gaudin jɛ nǔ kplɔ́n dó awinnya xɔ akwɛ lɛ jí jí ɖò tuto jí ɖò nǔnywɛ xwitixwiti sín ali nu. É bló bɔ è bló nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ potassium dichromate kpo potassium sulfate kpo é ɖé ɖó kpɔ́, bɔ enɛ gudo ɔ, é hɛn nǔ e kpò lɛ é xú bo mɔ kristalu aluminium oxide tɔn lɛ, bɔ mɔ̌ mɛ ɔ, é bɛ́ tan e è nɔ zán dó bló awinnya xɔ akwɛ lɛ é.
Ðò 1877 ɔ, Ferey kpo mɛ ɖevo lɛ kpo bló rubi nukɔntɔn e è sɔ́ nǔ dó bló na bɔ é jɛxa bɔ è na gbò bo lɛ́ kɔ́n é gbɔn wlɛnwín vovo lɛ gblamɛ, bo bló rubi romboèdre sín kristalu e nɔ da 1/3 carat mɔ̌ é.
Ðò 1882 ɔ, awinnya xɔ akwɛ e è xò kplé é (rubi de Genève) gègě tɔ́n ɖò axi Elɔpu tɔn mɛ.
Ðò xwè 1900 mɔ̌ mɛ ɔ, Verneuil bló rubi ɖɛkpɛɖɛkpɛ e è sɔ́ nǔ dó bló na bɔ é nyɔ́ ɖɛkpɛ tawun lɛ é gègě gbɔn wlɛnwín e é bló bo nɔ bló bɔ kristalu xúxú nɔ sù é gblamɛ. Wlɛnwín enɛ zɔ́n bɔ è sixu bló awinnya xɔ akwɛ e è sɔ́ nǔ dó bló na lɛ é ɖò ajɔ̌wiwa linu ɖò ali ɖaxó ɖé nu.
Ðò xwè 1918 mɛ ɔ, Chochralski bló Bridgman sín wlɛnwín (lɛnwín dɔn tɔn) nú kristalu e nɔ xú é sín susu, bɔ enɛ zɔ́n bɔ è mɔ awinnya xɔ akwɛ ɖaxó ɖaxó e è sɔ́ nǔ dó bló na lɛ é gègě ɖò axi ɔ mɛ.
Ðò 1940 ɔ, Azɔ̌xwé Chatham tɔn zán wlɛnwín flux tɔn dó bló emerald lɛ na bɔ é kpa ɛ.
Ðò 1941 ɔ, azɔ̌xwé ɔ ko bló kristalu e è nɔ ylɔ ɖɔ émeraude é bɔ é nɔ da kaka 15, é ɖò mɔ̌ có, é nyɔ́ hú mɔ̌.
Ðò 1950 mɔ̌ ɔ, akɔwé Italie tɔn Spezia wá ɖó wlɛnwín e è nɔ zán dó bló quartz é ɖé ayǐ, bɔ enɛ zɔ́n bɔ è jɛ nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ kristalu synthétique é bló jí nú ajɔ̌.
Ðò 1957 ɔ, Bell Laboratories ɖò États-Unis jla ɖɔ emi zán wlɛnwín hydrothermique dó bló rubi lɛ na bɔ é kpa emi.
Ðò 1955 ɔ, General Electric e ɖò États-Unis é jla ɖɔ emi na bló diamáa e è nɔ zán ɖò azɔ̌xwé lɛ é bɔ é na kpa mɛ.
Xwè 15 gudo, ɖò 1970 ɔ, è bló diamáa e xɔ akwɛ tawun lɛ é. Hlɔnhlɔn ɖaxó-e è gɔ́ nú nǔnywɛ xwitixwiti sín nǔ e nɔ hɛn jɔhɔn wá é (CVD) é sixu bló diamáa ɖagbeɖagbe e nɔ da hú karat 11 lɛ é dìn.
Ðò 1972 ɔ, Pierre Gilson e gosin France é wɛ bló nǔnywɛ xwitixwiti sín nǔ e nɔ zɔ́n bɔ è nɔ bló opal é azɔn nukɔntɔn ɔ, bɔ é kpa ɛ.
Ðò 1974 ɔ, è jɛ opal wewé e è sɔ́ nǔ dó bló na é sà jí. Ðò 1976 ɔ, akɔwé Soviétique tɔn Dukoka bló bɔ wlɛnwín e è nɔ zán dó bló rubi lɛ na é kpɔ́n te d’eji, bɔ enɛ zɔ́n bɔ è sixu bló rubi e è sɔ́ nǔ dó bló na bɔ ye cí rubi jɔwamɔ tɔn ɖɔhun tawun lɛ é nú ajɔ̌. Ðò xwè kanweko 21gɔ́ ɔ mɛ ɔ, nǔnywɛ xwitixwiti sín nǔ e è nɔ zán dó bló awinnya xɔ akwɛ lɛ é kpó ɖò nukɔn yì wɛ, bɔ è sixu ɖibla bló awinnya xɔ akwɛ alɔkpa ɖebǔ.

